Jest już nowa wersja programu dofinansowania termomodernizacji budynków Czyste Powietrze. Wprowadzone w lipcu 2026 zmiany uwzględniają część postulatów zgłaszanych podczas konsultacji społecznych, korzystają też zapewne z doświadczeń zebranych podczas dotychczasowego funkcjonowania programu oraz nowych analiz kosztów inwestycji. Nadal nie jest to jednak gruntowna przebudowa zasad, a bardziej korekta kilku wybranych elementów programu. Wiele problemów wskazywanych przez beneficjentów, samorządy i branżę nadal czeka na rozwiązanie.
Ułatwienia dla nowych właścicieli (niektórych)
W poprawionym programie rozszerzono listę wyjątków od zasady, zgodnie z którą wnioskodawca musi być właścicielem lub współwłaścicielem nieruchomości od co najmniej trzech lat. Odtąd z obowiązku zachowania tego okresu własności zwolnione są osoby, które nabyły nieruchomość przez zasiedzenie. W przypadku właścicieli lub współwłaścicieli, którzy nabyli co najmniej 50 proc. udziałów od rodziców albo dziadków (ale nie od rodzeństwa) – w drodze zakupu, darowizny lub umowy dożywocia, wymagany okres posiadania skrócono natomiast do jednego roku.
Wyższe limity na ocieplenie i stolarkę
Ważną zmianą jest podniesienie o 10 proc. maksymalnych stawek jednostkowych dotacji na ocieplenie ścian oraz wymianę okien, drzwi zewnętrznych i bram garażowych. W praktyce, przy najwyższym poziomie dofinansowania, dopłata do ocieplenia ścian wzrosła z 250 do 275 zł/m², a do wymiany okien – z 1200 do 1320 zł/m². Nie zmieniły się natomiast łączne limity wsparcia przypadające na całą termomodernizację budynku – na najwyższym poziomie dofinansowania maksymalna kwota nadal wynosi do 83 tys. zł. To nie jest jednak maksymalna kwota całej dotacji: przy przedsięwzięciu obejmującym również wymianę źródła ciepła i instalacji łączne wsparcie może sięgnąć nawet 170,1 tys. zł (dla gruntowej pompy ciepła w budynku o najwyższym zapotrzebowaniu na energię). W praktyce jest to więc aktualizacja wybranych stawek jednostkowych, a nie zwiększenie całkowitego budżetu dostępnego dla pojedynczego beneficjenta.
Dłuższy czas rozliczeń, wniosek w wersji roboczej
Ze 120 do 180 dni wydłużony został termin realizacji prac objętych prefinansowaniem. Z bardziej korzystnego zakresu czasowego mogą skorzystać również osoby, które zawarły umowy przed zmianami, czyli w naborze rozpoczętym 31 marca 2025 roku. Konieczne jest tylko podpisanie odpowiedniego aneksu do umowy o dofinansowanie.
Wprowadzone zmiany objęły także osoby korzystające ze wsparcia operatora. Beneficjent może teraz samodzielnie przygotować roboczą wersję wniosku w Generatorze Wniosków o Dofinansowanie. Wstępnie przygotowany dokument sprawdzi i uzupełni operator.
Podstawowe założenia bez zmian
Lipcowa korekta nie zmieniła podstawowych zasad programu obowiązujących od 31 marca 2025 roku. Utrzymano większość obowiązujących zasad, w tym system operatorów, kryteria dochodowe, limity kosztów kwalifikowanych, dotychczasowe poziomy dofinansowania oraz zasadę „jeden beneficjent – jeden budynek”. Wciąż brakuje natomiast postulowanego przez gminy bonu na audyt energetyczny, uproszczenia dokumentacji, skrócenia czasu rozpatrywania wniosków i wypłaty dotacji.
Przedpłacony audyt wciąż w perspektywie
Czym miał być bon na audyt? Sposobem na opłacenie audytu bez konieczności angażowania własnych środków przez przyszłego beneficjenta. Według informacji NFOŚiGW jego wprowadzenie jest planowane dopiero w kolejnym etapie zmian, po konsultacjach z gminami i przygotowaniu rozwiązań organizacyjnych. Na ten moment mówi się o końcu 2026 lub początku 2027 roku. Do tego czasu koszt audytu i świadectwa może zostać objęty dotacją do łącznej wysokości 1600 zł, ale wydatek trzeba najpierw ponieść samemu.
Lista wykonawców – prace nadal trwają
Lipcowe zmiany nie przyniosły również ostatecznego rozwiązania, jeśli chodzi o wykaz wykonawców. NFOŚiGW poinformowało jedynie w lipcu, że trwają prace nad dobrowolną listą firm, która miałaby pomagać beneficjentom w wyborze sprawdzonych wykonawców. Nie jest jeszcze znany ostateczny kształt tego rozwiązania. Decyzja o wyborze firmy wykonawczej nadal należy do wnioskodawcy, a operator może jedynie pomóc w zweryfikowaniu doświadczenia firmy i zgodności umowy z wymaganiami programu.
Co dalej?
Osobną kwestią, potwierdzoną w ramach lipcowego pakietu zmian, jest wygaszanie dopłat do ogrzewania elektrycznego. Do końca 2026 roku trwa okres przejściowy, w którym elektryczne źródła ciepła inne niż pompy ciepła nadal mogą być objęte dofinansowaniem. Od 1 stycznia 2027 roku takie wnioski nie będą już przyjmowane – dotacje na ogrzewanie elektryczne zostaną ograniczone wyłącznie do pomp ciepła.
Jak podaje Polski Alarm Smogowy w raporcie „Ocena Programu Czyste Powietrze przez JST 2026” (lipiec 2026), w badaniu przeprowadzonym wśród blisko 1500 gmin aż 82 proc. samorządów dostrzegało spadek zainteresowania mieszkańców programem, a 72 proc. oceniało jego dotychczasową wersję źle lub przeciętnie. Jednocześnie 74 proc. gmin uznało, że po wprowadzeniu odpowiednich reform Czyste Powietrze może być skutecznym narzędziem poprawy jakości powietrza.*
W badaniu Ogólnopolskiego Panelu Badawczego Ariadna, przeprowadzonym dla Wirtualnej Polski metodą CAWI w dniach 30 stycznia–2 lutego 2026 roku (na próbie 1090 osób), 34 proc. uczestników uznało obecne rachunki za prąd za duże lub bardzo duże obciążenie domowego budżetu.**
* Polski Alarm Smogowy, Raport – ocena Programu Czyste Powietrze przez JST 2026, 7 lipca 2026, polskialarmsmogowy.pl (na stronie dostępny jest link do pełnego raportu PDF pod artykułem): https://polskialarmsmogowy.pl/2026/07/1500-gmin-ocenilo-czyste-powietrze-wazny-program-do-gruntownej-reformy/
** Ogólnopolski Panel Badawczy Ariadna dla Wirtualnej Polski, badanie CAWI, 30 stycznia–2 lutego 2026, n=1090, wiadomosci.wp.pl, „Polacy drżą o swoje portfele. Większość odczuła już skok cen prądu”: https://wiadomosci.wp.pl/polacy-drza-o-swoje-portfele-wiekszosc-odczula-juz-skok-cen-pradu-7251113076758848a